Datavisualisaties gekoppeld aan kritisch denken: Gapminder


Gapminder gaat intussen al 10 jaar mee en het blijft een van de beste toepassingen om leerlingen op een aantrekkelijke manier kennis te laten maken met de verwerking van data. Je kan aan de hand van visualisaties zien hoe verschillende landen geëvolueerd zijn op het vlak van levensverwachting, kindersterfte, CO2, inkomen, geboortes, …

Gapminder logo

In het onderdeel Gapminder World worden twee datasets op een x- en een y-as geplaatst. De landen bewegen als ‘bubbles’ over het scherm terwijl de tijd voortschrijdt. Zo’n data- visualisatie geeft leerlingen de kans om evoluties en verbanden te ontdekken en naar de bijhorende verklaringen te zoeken.

Gapminder bubble chart

Klik op de afbeelding voor de echte bubble chart

Bij wijze van voorbeeld kan je best een video tonen van de Zweedse prof Hans Rosling, het beroemde uithangbord van Gapminder. Zijn ‘TED talks’ zijn al miljoenen keren bekeken en hij blijft erop hameren hoe belangrijk juiste data zijn voor een klare kijk op de wereld. Of zoals hij het zegt: “Let my dataset change your mindset.”

Om die slagzin kracht bij te zetten is Gapminder gestart met een nieuw initiatief: het ‘Ignorance’ project o.l.v Ola Rosling, zoon van Hans. De bedoeling is om lacunes in kennis van globale patronen in gezondheid, (macro-)economie en milieu in kaart te brengen en aan te pakken.

Voor het project doen ze testen in verschillende landen om na te gaan welke kennis ontbreekt. Ze hebben intussen resultaten uit Zweden, Noorwegen, de UK, de VS en Duitsland. Je kan de test zelf al eens uitproberen op de website van CNN.

Eerste vraag Ignorance test

Hoe ging het? In de andere landen scoorden de deelnemers traditiegetrouw slechter dan chimpansees. Dat komt volgens Ola en Hans omdat ons wereldbeeld scheefgetrokken is door achterhaalde informatie en een slecht werkende intuïtie. We lijken die wereld ook voortdurend wat negatiever in te schatten dan ze in werkelijkheid is.

In elk filmpje probeert professor Rosling vastgeroeste denkbeelden in beweging te krijgen en misverstanden/vooroordelen de wereld uit te helpen. Zo ergert hij zich aan het woord ‘ontwikkelingslanden’ omdat die term de lading al lang niet meer dekt en de onderlinge verschillen tussen die zogenaamde ontwikkelingslanden negeert.

Alle video’s van prof Rosling vind je terug op de Gapminder website, je zal je geen moment vervelen. Verder bevat de site lesmateriaal en -ideeën voor leerkrachten, een overzicht van alle datasets die ze gebruiken en achtergrondinformatie over het Ignorance project.

Rest ons de oude bedenking over de statisticus die verdronk in een rivier van gemiddeld anderhalve meter diep. Een opmerking die leerlingen ter harte moeten nemen terwijl ze de visualisaties exploreren en analyseren. De alomtegenwoordigheid van data maakt kritisch omgaan met die data essentieel en een site als Gapminder relevanter dan ooit.

Jeroen Hendrickx

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Bronnen en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s